Açıklama

Kariye, eski Yunanca’da “kent dışı” (kırsal alan) anlamında kullanılan “khora” sözcüğünün Türkçeleşmiş halidir. Khora Kilisesi, İustinianus (527–565) tarafından, 5. yy’da inşa edilmiş şehir surlarının dışında kaldığı bilinen bir şapelin yerine yaptırılmıştır.

Komnenoslar döneminde onarım ve ekler yapılan kilise, Blakhernai İmparatorluk Sarayı’nın yakınında olduğu için önemli dini merasimlerde saray şapeli olarak işlev bulmuştur. 11. yy sonlarında, İmparator I. Alexios’un ( 1081–1118) kayınvalidesi Maria Daukaina, manastırı himayesine alarak yeni kiliseyi inşa ettirmiştir ancak 1204– 1261 Latin işgalinde manastır ve kilise harap olmuştur. 1313 yılında İmparatorluğun hazine nazırı Thedoros Metokhites, manastır ve kiliseyi onartarak kuzeye ek, batıya exonarteks ve güneye bir şapel (parekklesion) ekletmiş, mozaik ve freskolarla bezetmiştir. Parekklesion, , tek apsisli kubbe ve tonozlarla örtülüdür. Mozaik ve freskolar, Doğu Roma resim sanatının son dönemine ait (14. yy) en güzel örneklerdir. Burada Tevrat ve İncil’den alınan sahneler ile Meryem’in İncil’de yer almayan Apokriflerden alınan hayat hikâyesi de mozaik olarak işlenmiştir. Ayrıca, iç narteks sağ duvarda; İsa, Meryem, İsaakios Komnenos ve Moğol Prensi Abaka Han ile evlendirilmiş olan VIII. Mikhael Palaiologos’un rahibe olan kızı resmedilmiştir. Ana mekân iç kısımda batıda Meryem’in ölümü, güney doğuda kucağında çocuk İsa ile Meryem, kuzey doğuda ise İsa Mozaiği yer almaktadır.

Parekklesion bölümü freskolarla bezelidir. Dış narteks ve ek şapel (parekklesion) duvarlarındaki nişler mezar olarak kullanılmıştır.

İstanbul’un fethinden sonra bir süre kilise olarak kullanılan yapı, 1511 yılında Vezir Hadım Atik Ali Paşa tarafından camiye çevrilmiş, bir minare ve mihrap eklenmiştir. Mozaik ve freskler korunmuş, ancak sıva ile kapatılmıştır. Kariye 1945 yılında müzeye çevrilmiş, 1948–1958 yılları arasında Amerikan Enstitüsü’nün yaptığı çalışmalarla mozaik ve freskoların üzerindeki sıvalar kaldırılmıştır.

mood_bad
  • Henüz yorum yapılmamış
  • chat
    İnceleme Ekle